Akülü Araba Yapımı

Please click for the English version of this article.

Evde Akülü Araba Yapımı:

Çocukluğumdan beri hep bir akülü arabam olsun; eğer mümkün ise bu arabayı da kendi çabam ile yapmak istemişimdir, sonunda evimde akülü araba yapımına karar verdim. Yaptığım ufak bir ön araştırmadan sonra sonunda bu işe girişmeye karar verdim. Arabanın şasisini profil olarak düşündüğümden en büyük eksiğim olan kaynak makinesini alarak başlangıcı yapmış oldum.

Tasarlama ve imalat aşaması aynı anda başladı ve bu süreç benim için aynı zamanda bir araştırma geliştirme çalışmasına da dönüştü. Yapım aşamasında aldığım her birim malzemeyi fiyatları ile birlikte bir tablo olarak sunmaya çalışacağım. Kullanılan malzemelerin listesi her seferinde değiştirildiğinden ve güncellendiğinden dolayı; bu tabloyu yazının sonunda paylaşacağım. Araç elektrikli olacağından dolayı projemde beni en çok zora sokan kısımda ağırlık olacak ve hedeflediğim maksimum değer 15 kilogram olması yönünde. 

Motor yuvası ve şasi tarafındaki çalışmalara aynı zamanda başladım ve her fırsat bulduğum anda bir tarafı ayağa kaldırmaya çalıştım. Çalışma bölümler halinde tanımlanacaktır ve projenin başlangıcı olan motor kısmı aşağıdaki gibidir.

Motor ve Motor Yuvası:

Akülü Araba Yapımı – Motor

Akülü araba yapımı için küçük çaplı araştırmadan sonra elektrikli bisikletlerde de kullanılan Takanawa 555 Metal Gear Motor‘u kullanmaya karar kıldım. Türkiye’de bu motoru bulamadım ve aliexpress üzerinden sipariş vermek zorunda kaldım, şanslıydım ki 15 gün içinde elime ulaştı. Motor tanımlarında 3 ile 24 Volt arasında çalışabildiği bilgisi verilmiş ama yaptığım testte 12 volt ile rahatlıkla çalışabilirken 24 volt ile denediğimde en yüksek performansa ulaştığımı gördüm.

Akülü araba yapımında başından beri çift motorlu bir düzenek düşündüğümden dolayı 2 adet motor sipariş ettim. Her bir motorun ölçüleri resimlerdeki gibidir. Eldeki bu verilerden ilerleyerek motorun yuvaya montajı için aşağıdaki şablonu hazırladım. Şablon A4 Boyutu için hazırlanmıştır ve resim dosyasının çıktısı bu şekilde alındığında birebir şablonu elde etmiş oluyorsunuz.

Akülü Araba Yapımı – Motor Yuvası

Mount için ise aşağıdaki metal plakayı kullandım. Bu plaka 120x1000x1,6mm ölçülerinde.

Elimdeki şablon yardımı ile motorların denk geldiği yerleri işaretledim ve siyah noktaları olduğu kısımları belirtilen çaplarda deldim.

Elimdeki plakayı nasıl bükülebilir diye düşünürken elimdeki tahta parçaları imdadıma yetişti ve istediğim şekilde büküm yapmamı sağladı.İşimin kolay olması açısından bükme işlemi bitene kadar plakada kesim işlemini yapmadım.

Kafamdaki yuva şeklinde ulaştıktan sonra plakayı kestim ve resimdeki gibi bir yuvaya ulaşmış oldum.

Akülü arabanın motorlarını yuvaya M4x16mm vida ile sabitledim. Motorda tavsiye edilen ölçüde buydu. Motor ile yuva arasında sarsıntıdan kaynaklanabilecek sorunları asgariye indirmek için araya eski bir iç lastiği bu ölçülere uygun olarak kestim ve vidalama öncesinde bu alana yerleştirdim.

Akülü arabanın yapımında motor montajı için kullandığım M4 vidalar resimdeki gibidir.

Motor ve şasi arasındaki bağlantı için profilin ölçüsünü de göz önüne alarak aşağıdaki resimdeki vida, pul ve somunları kullandım.

Vidalar M6x40mm ölçülerindedir. Vida bağlantısı için yine M6 stoperli somun kullandım. Projenin tamamında; ileride sarsıntıdan kaynaklanacak gevşemeleri önlemek için stoperli somun kullanmaya çalışıyorum.

Akülü Araba Yapımı – Motor Montajı Resimleri

 

Şasi:

Akülü Araba Yapımı – Malzemeler

Şasi ana hatları için 100 x 40 cm boyutlarını uygun gördüm ve En azından ağırlığı minimumda tutabilmek için 20 x 40 mm’lik profil kullandım. Profil et kalınlığı ise 0,90mm.

Şasi resimde görüldüğü gibidir. Profil et kalınlığı oldukça ince olmasından dolayı direnci artırabilmek için enine yerleştirilen profillerin 40mm’lik kısmı bana dönükken boyuna yerleştirilen profilleri 20mm’lik kısmına bana dönük olacak şekilde yerleştirdim. Köşeleri açılı kesmek yerine uzun olan profili kısa kenarların üzerine yerleştirip kaynatma işlemini o şekilde yaptık. Direksiyon ve akü yerleşimine göre şasi üzerinde yeni düzenlemelerin yapılması muhtemel.

Bir önceki yazıda hazırlanış aşamasını anlattığım motor yuvasının montajı görünen kısmın hemen altına monte edilecek. Motor yuvası aradaki görünen boşluğu tamamen dolduracak şekilde. Yanlarda görünen küçük profil parçaları ise arka teker milinin şasi ile bağlantısını sağlamak için düşünüldü.

Yapılan bağlantı resimdeki gibidir. Bağlantı için bir önceki yazının sonunda resmini vermiş olduğum M6x40mm vida ve M6 stoplu somun kullandım.

Akülü Araba Yapımı – Şasi Ön Kısım

Şasi ön kısmı ise resimdeki gibidir. Yandaki kulaklar duvar tutucu adı altında yapı marketlerde bulunuyor. Ön tekerin bağlantısı ve direksiyon rot ilişkisi için böyle bir yapıya ihtiyacım vardı.

Kaput ve diğer aksamlar için 2 boy (12 metre) 20 x 3mm silme demir kullandım. Aküleri, elektrik devresini ve direksiyon sistemini gizleyecek şekilde; biraz doğan görünümlü kaput iskeleti tasarladım. Kullandığım silme demirle büküm işlerini yapmak oldukça kolay oldu. Tabi acemilikler ve eğrilikler söz konusu oldu ama istediğim şekli, düşündüğüm ölçülere denk getirmeyi başardım. Büküm işlemini motor yuvasında kullandığım metot ile yaptım, yalnız demir saca göre daha kalın olduğu için büküm yapacağım noktalarda demire çokta hasar vermeden biraz çürütme uyguladım.

Akülü Araba Yapımı – Yapım Aşaması

Kesim ve bu tür düzeltmeler için hobi el matkabı (Dremel 3000) yüksek devri sayesinde oldukça işime yaradı. Bu matkabın tek dez avantajı kendi orijinal aksesuarlarını kullandığınızda oldukça pahalıya geliyor olması. Ama Çin mallarını kıyasladığınızda bu parayı vermeye göze alıyorsunuz. Hazırladığım iskeleti, şasi üzerine perçinleyerek monte ettim ve bunun için boyama sonrası şasinin üzerine gelecek kısımda 7 adet 5mm’lik delikler açtım. Bir sebepten tekrar sökmemi gerektirecek bir durum olursa diye kaynak yapmak istemedim. Bu başlığın galerisinde ilgili resimleri bulabilirsiniz.

Başlangıçta sürücünün ayakları şasi üzerinde kalır düşüncesindeydim ama koltuk direksiyon yerleşiminden sonra bu durumun çokta yerinde olmadığını fark ettim ve ayakların denk geleceği alanı 7 cm aşağıya indirdim. Yine aşağıdaki galeride resimlerine ulaşabileceğiniz şekli verdim. Boyama işleminden sonra bu alanın üzerine önce sac kaplama yaptım ve perçin yardımı ile bu sac plakayı iskelete sabitledim. Oluşacak elektirksel kaçaklardan ve sacın keskinliğinden kızımın zarar görmesini engellemek amacı ile sac plaka üzerine zemini yalıtılmış halıfleks yapıştırdım. Ayaklığı, yine kaput iskeleti gibi kaynakla tutturmak yerine bu defa M6 vida yardımı ile şasiye sabitledim. Gaz pedalı bu alanın üzerinde yapılandırıldı.

Akülü Araba Yapımı – Oturum Alanı

Şasi üzerindeki son işlemim ise; hem şekillendirmek hem de yanlardan ve arkadan korumak amacıyla silme demir ile basit bir koruma iskeleti yaptım. Boyama sürecinden sonra bu kısmı da şasi üzerine perçinleyerek sabitledim. Koltuk tamamen bu alana sabitlendi.

Akülü Araba Yapımı – Akü Montajı

Şasi üzerinde ön kısımda aküler için; akülerin birebir ölçülerinde bir alan oluşturdum ama her hangi sebepten dolayı aracı kaldırmak veya ters çevirmek gerektiğinde aküler yerlerinden kurtulup düşmesinler diye basit bir muhafaza sistemi yaptım. Bu muhafaza için 40 cm uzunluğunda 20 x 3 mm silme demir kullandım. Yaptığım ölçümler doğrultusunda gerekli bükümleri yaptım ve üzerine 2 adet 6 mm çapında delikler açtım. Paslanmayı önlemek için bu küçük parçayı da tüm şaside kullandığım krom sarı ile boyadım. Son olarak Şasi üzerindeki akü bölmesi için hazırladığım yere geçici olarak sabitleyerek, şasi üzerine muhafazada ki deliklere denk gelecek yerleri deldim. M6 Vida ve Stoplu somun ile şasi üzerine sabitledim.

Akülü Araba Yapımı – Sonuç

Tüm projede mümkün olduğunca M6 x 40 mm Alyan vida ve M6 Stoplu somun kullanmaya çalıştım. Böylece herhangi bir sorun durumunda aynı alyan anahtar yardımıyla demonte işlemini yapabileceğim. 

Aşağıdaki resimlerde hem hazırlanan iskeletleri hemde şasi üzerindeki montajını görebilirsiniz.

Akülü Araba Yapımı – Şasi Resimleri

 

Direksiyon, Rot ve Aks:

Akülü Araba Yapımı – Direksiyon

Direksiyonu 12mm çapındaki mile yerleştirebilmek için kendi flanşımı yapmak zorunda kaldım. Arka tekerlekler için kullandığım büyük pul üzerine dış çapı 15mm, iç çapı ise 12mm olan boruyu kaynak yaptım ve pul üzerine resimde görüldüğü gibi 3 farklı noktadan 6mm çapınca delikler açtım. Vidalar resimde uzun ama arabaya yerleştirirken her türlü kötü görüntüyü ve hataları düzelterek yapılandırmaya çalışıyorum.

Direksiyon oyuncakçıdan aldığım üzerinde sesli fonksiyonlar olan bir oyuncak. Pil yatağının kapağı şans eseri elimdeki pulun çapı ile birebir örtüştü ve bağlantı sıkıntısız gerçekleşti.

Direksiyonun hafif ve malzeme olarak aşırı yükte kırılma veya çatlama yapabileceğini düşünerek oyuncağı tamamen demonte ederek kanallarını tamamen sıcak silikon ile doldurdum. Ayrıca üzerindeki ses fonksiyonlarını kullanabilmek için pil yatağından dışarıya kablo çıkışı aldım ve pil yatağını da tamamen sıcak silikon ile doldurdum.

Direksiyon aşağıdaki resimlerde görüldüğü gibidir. Daha önceki direksiyonumun çapı 30cm olduğundan dolayı daha küçük bir oyuncak direksiyonla değiştirdim. Şuan ki çapı 18cm. 

Akülü Araba Yapımı – Aks

Rot ve Aks aşamasına geçmeden önce tekerleklerden bahsetmekte fayda var. İnternet üzerinden bir bisikletçiden sipariş verdiğim 30 cm çaplı aşağıdaki tekerlekleri tercih ettim.

Bu tekerleklerin seçimindeki en büyük sebep oldukça hafif olmaları. Diğer yandan bilye ve göbek mili ile birlikte geldiğinden özellikle ön tekerlekler için işimi oldukça kolaylaştırdı.

Tekerlek, aks ve şasi arasındaki bağlantıyı sağlayan parça ise resimdeki gibidir.

Bugüne kadar sadece lehim yapmış biri için bu parçaları bir araya getirip kaynak yapmak benim için oldukça zordu.

Yaptığım araştırmalarda tekerlek bağlantısı ile aks bağlantısı arasındaki açının 105 derece olması öneriliyor ama ben kolaya kaçıp birbirlerine dik olacak şekilde birleştirdim.

Akülü Araba Yapımı – Rot

Rottan gelen hareketi tekerleklere yansıtıp sağ-sol manevra yapabilmeyi sağlama için 8 mm çaplı mafsal ve yine 8 mm çaplı sonsuz civata yardımı ile ihtiyacım olan ölçülerde bu yapıyı oluşturdum.

Bu kısımda kullandığım 4 adet mafsal hayat kurtarıcı oldu çünkü sistem tamamen el işçiliği ile yapıldığı için birleşim noktalarında sapmalar da bir o kadar fazla oluyor ve mafsallar burada ki sıkıntıları çok sorunsuz şekilde kapatabiliyor. Kullanılan parçalar Malzeme Listesi başlığı altında toparlanmıştır.

Rot için resimde görülen rulmanları kullandım. UP001 Rulmanlı yatak İç çapı 12 mm.

Kullandığım 20x40mm’lik profil rulmanlar için ince kaldığından dolayı 2 mm kalınlığında sacdan üstteki resimde görülen yatakları hazırladım.

Şasinin ön kısmında bulunan profilin orta noktasından direksiyonun bulunduğu yere kadar uzanacak bir profil hazırladım ve gerekli eğimi verebilmek için bir taraftaki ucu 37 derecelik bir açı ile kestim. Hazırlamış olduğum yatakları uç kısımlardan 10 cm içeride kalacak şekilde kaynak yaptım.

Durumu test etmek için rulmanları ve rot için kullanacağım çelik milin montajını yapıp deneme yaptım.

Rotu yerinden çıkarıp uç kısmına resimde görünen L şeklindeki destek demirini kaynak yaptım. Bu kısım rotun ortada birleşen mafsallar ile olan bağlantını sağlayacak.

Resimde birleştirme işleminden sonraki aşamayı görebilirsiniz. Alt kısımdaki uzun taraf kesilecektir.

Genel görüntüleri de resimdeki gibidir. Rot için kullandığım çubuk şuanda 1 metre uzunluğunda. Kullanılan profilin uzunluğu 50 cm ve 10 cm kadar bir pay bırakıp rotu da keseceğim.

Akülü Araba Yapımı – Direksiyon Sistemi Resimleri

Çalışan mekanizmayı videolarla netleştirmeye çalıştım. İlgili konu ile zaman içinde düzenlemeler ve güncellemeler yapıldığından aynı makale içerisinde renk veya şekil farklılıkları oluyor. Düzenlemeler gerçekleştikçe var olan bir makaleyi de güncellemeye çalışıyorum.

Akülü Araba Yapımı – Direksiyon Sistemi 1

Akülü Araba Yapımı – Direksiyon Sistemi 2

 

Arka Tekerlek, Şasi ve Motor Bağlantısı:

Akülü Araba Yapımı – Arka Tekerlek Bağlantısı

Arka tekerlek motordan aldığı güç ile harekete geçeceği için ön tekerin aksine sabit parçalardan oluşuyor ve ayrı bir proje olarak değerlendirilmesi gerekti.

Arka tekerleği mile sabitlemek için 60×22 mm pul kullandım; bu pul hem tekerin göbek kısmı ile birebir örtüşüyor hem de taşıma bakımından oldukça kalın. teker göbeği üzerinde bulunan 3 adet delikten faydalanarak pul üzerinde 6 mm çapında 3 yeni delik açtım. Kullanılan civatalar ise 6×80 mm boyutunda.

Akülü Araba Yapımı – Motor Bağlantısı

Motor ile teker arasında kullandığım çelik mil 10 mm çapında resimde görülen milin uzunluğu 22 cm motor ile teker arasında kalan mesafe 14 cm. Mili 10 mm kullanmamdaki amaç; motordan çıkan şaftın 8 mm çapında olması. Disk olarak kullanmak istediğim pulun iç çapı 22 mm olduğundan dolayı, mil ile bağlantısını sağlayabilmek için 24×10,5 mm çapında her iki cephesine pul kaynattım.

Resimde görülen son formuna ulaştıktan sonra şasi ve motor ile bağlantıyı sağlayacak olan oynar parçaların montajını yaptım.

Akülü Araba Yapımı – Şasi Bağlantısı

Şasi ile bağlantıyı sağlamak için resimde görülen duvar askı aparatını kullandım. Yapı marketlerde kolayca bulunabiliyor ama oldukça pahalı. Tek avantajı üzerinde çeşitli ölçülerde deliklerle geliyor olması. Gerçi ihtiyacım olan yerlerden tekrar delmek zorunda kaldım ama önemli olan merkezdeki delikti. Sürtünmesiz ve rahat bir hareket sağlamak için resimdeki iç çapı 10 mm olan UFL000 yataklı rulmanlardan kullandım. Bu rulmanlar için tutucu üzerinde yeni delikler açmak zorunda kaldım. Rulmaları M6 vida ve somun yardımı ile sabitledim.

Teker sistemi için son işlem motor ile olan bağlantıyı sağlamak oldu. bunun için oldukça kullanışlı aynı zamanda el yapımından kaynaklanan hata ve sapmaları asgariye indirecek bir düzenek olan oynar mafsal kullandım. Bu mafsalın her iki ucundaki çap genişliği 10 mm. Bu basit parçanın en büyük sorunu hırdavatçılarda bulmak oldukça zor. Bu yüzden Çin’den sipariş etmek zorunda kaldım neyse ki 15 gün gibi bir sürede elime ulaştı.

Üst kısımda belirttiğim gibi motor şaftı 8 mm olduğundan dolayı bu mafsal ile motoru birleştirebilmek için 2 cm uzunluğunda; iç çapı 8 mm dış çapı 10 mm olan alüminyum boru kullandım. Yapı marketlerde kolayca bulunuyor ve fiyatı da oldukça makul. Tek sıkıntı toplam 4 cm kullanacağım parça için 1 metrelik parça almak zorunda kaldım.

Akülü Araba Yapımı – Arka Tekerlek Sistemi 1

Şasi motor ve teker arasındaki bağlantı sonuç olarak resimdeki gibi oldu.

Akülü Araba Yapımı – Arka Tekerlek Sistemi Resimleri

Şasiye kaynak yapılmadan önceki elle sabitlenerek yapılan son test çalışması da videodaki gibidir. Ayrıca oynar mafsalın faydası da bu video da açıkça görülüyor. Tekerlek sistemini elimle çok düzgün şekilde sabitleyemediğim halde teker dönmeye devam ediyor.

Akülü Araba Yapımı – Arka Tekerlek Sistemi 2

Montaj sonrasında yapılan test ise aşağıdaki videodaki gibidir.

Akülü Araba Yapımı – Arka Tekerlek Sistemi 3

 

Direksiyon Paneli:

Daha önce motor yuvası yapmak için kullandığım 120×1000 mm et kalınlığı 0,80mm olan sacdan kalan bölümü 120×400 mm olarak kestim. Kesim işleminden sonra boş bir koliden bu ölçülere uygun bir kenarı keserek; anahtar, akü voltaj göstergesi, devir ve yön anahtarları için yerleşim yerlerini bu şablon üzerinde belirledim.

Şablon üzerinde belirlediğim ölçüler üzerinden photoshopta aşağıda görülen tasarımı yaptım. Arabayı kızım için yaptığımdan dolayı oldukça renkli tasarım yapmaya çalıştım. Kendinden yapışkanlı A3 kağıdına hazırladığım baskıyı aldım ve resmin ve renklerin zamanla bozulmaması için üzerine laminasyon yaptırdım. Elimdeki sacın üzerine bu baskıyı yapıştırdım. Baskı üzerinde tüm alanlar önceden belirlendiğinden delim ve kesim işlemini baskıyı yapıştırdıktan sonra yaptım.

Kesme sırasında fazla ısınmadan dolayı filmin zarar görmemesi için kesim alanlarının kenarlarına kağıt bant çekip o şekilde kesim yaptım.

Yaptığım testler ve kullandığım malzemelerden dolayı eğer bir aksilik yaşamazsam aracın oldukça güçlü olduğunu düşünüyorum ve bunun için aracın adını bulldozer yapmaya karar verdim; utandırmaması dileğiyle:) 

Photoshop’ta kılavuzlar yardımı ile delinecek ve kesilecek alanların yerlerini ve ölçülerini milimetrik olarak belirledim.

Sabitlenecek kısımdaki silme demirin genişliği 20 mm olduğundan dolayı montaj deliklerini buna göre belirledim. Diğer ekipmanların da yerlerini yine bu kenar noktasından uzak olacak şekilde planladım. Aynı zamanda orta noktada 30 cm çapında direksiyon olacağı için ekipmanları kenarlarda tutmaya çalıştım.

Montajı A5 8 mm perçin ile yaptım. Üzerindeki ekipmanları elektrik tesisatı kısmında anlatmaya çalışacağım.

Akülü Araba Yapımı – Direksiyon Paneli Resimleri

 

Koltuk ve Emniyet Kemeri:

Akülü Araba Yapımı – Koltuk

Aslında koltuk için yapıya uygun hazır oyuncak araba koltuğu arayışındaydım. Ama aradığım koltuğu da bulamayınca, iç yapısında elimdeki masif ağaçları kullanmaya karar verdim. Döşeme montajı için zımba almak zorunda kaldım ama neyse ki giriş seviyesinde bir zımbanın fiyatı çok değildi.

Oturum kısmı 30×30 cm ve sırt kısmı 30×40 cm olacak şekilde iki parça kestim. Koltuk renginin kırmızı olmasına karar verdim ve döşemeciden 2 metre deri sipariş ettim. Aslında 2 metre oldukça fazla ama ben acemi olduğum için sorun yaşamak istemedim.

Elimdeki ölçülere göre deriyi kesip önce bir kenardan zımbaladım ve ahşapla deri arasına sünger yerleştirip, deriyi gerdirdim ve karşı kenardan tekrar zımbaladım. Maalesef bu konudaki işçiliğim köşelerde çirkin sonuçlar verdi ama genele baktığımda istediğimi aldığım için sonuç beni mutlu etti. 

Evde bulduğum bir siyah astarı arka taraftaki çirkin zımba görüntüsünü gizleyebilmek için; sırt ve alt kısma yapıştırdım.

Taban ve sırt kısmını duvar köşe destekleri ile birbirine vidaladım.

Aracın ilk kalkışında geriye tepmeler olacağını düşünerek sırt kısmını özellikle uzun tuttum. Ayrıca koltuğu yerleştirdikten sonra yan kısımların güvensiz olduğunu düşündüm ve elimde kalan son sünger ve tahta parçalarıyla resimde görülen kolçakları da aynı yöntemle monte ettim. 

Akülü Araba Yapımı – Emniyet Kemeri

Çocuğun aracın içinde nereye çarpacağı veya nasıl hareket edeceği hiç belli olmayacağı için eski bir oyuncaktan güvenlik kemerini sökerek koltuğa hem vidalayıp hemde zımbaladım.

Başka bir oyuncaktan da kilitleme tokasını söküp daha kullanışlı bir sistem yapmaya çalışacağım.

Koltuğun araçta yerleşimi resimdeki gibidir.

Akülü Araba Yapımı – Koltuk Resimleri

 

Kaporta (Dış Cephe Giydirme):

Akülü araba yapımında bu konu kafamı en çok karıştıran; sonuna kadar da bir fikrimin olmadığı tek konuydu. Önce şekli, sonra nasıl yapılacağı derken, bir önceki konu başlığında anlatmaya çalıştığım iskeletleri hazırlayıp monte etmeye karar verdim. Bunların yerleşimden sonra şekil kısmı zaten kendiliğinden hallolmuştu. Bu defa da kaplamanın nasıl olması gerektiğine kafa yorarken son ana kadar da 0,3 mm’lik sac kullanmayı düşünüyordum ama daha sonra bir beyin fırtınasından sonra PVC Köpük levha kullanmaya karar verdim.

Kaplama aşamasına geçince çok doğru bir karar verdiğimi de fark ettim. Çünkü çift taraflı bant, Japon yapıştırıcısı ve maket bıçağını neredeyse bütün işi halleder durumdaydı. Uygulayacağım alan kadar düz bir kesim yapıp; montajının yapılacağı alanın üstüne getirerek net çizgilerimi çizdim ve kesim yaptım. Profil ve silme demir üzerine çift taraflı şeffaf bant yapıştırıp PVC’yi de doğrudan yapıştırdım. Kenarda kalan kısımlara da ince PVC’ler keserek yine çift taraflı bant ile yapıştırdım ve ana PVC ile kenar kısmı Japon yapıştırıcısı ile birbirine yapıştırdım.

Akülü Araba Yapımı – Köpük Levha (PVC)

Kullandığım PVC’nin kalınlığı 3 mm idi. İşimi sağlama almak için kaput altında kalacak kenar kısımlarını da PVC ile kapladım ve her iki PVC arasında kalan boşluğa şişip donan inşaat köpüğü kullandım.

Başında da bahsettiğim gibi aslında sac kullanmak istiyordum ama bu konuda da çekincelerim vardı. Örneğin kenarlarının çok keskin olması ve çocuğa zarar vermesi. Aynı zamanda bir de çocuktan gelecek olan zararlar söz konusuydu; arabanın üstüne oturması veya tekme atması gibi. Bu durumda kaportada kalıcı şekil bozukları meydana geleceği için bu alternatif fazlasıyla işime geldi. Zarar bile görse sadece o kısım maket bıçağı ile temizlenip rahatlıkla yerine ufak bir parça japon yapıştırıcısı ile yapıştırılabilir.

En büyük avantajlarından biride demir bükümünde, kesiminde ve kaynak hatalarından meydana gelen karşılıklı uyuşmazlıkların çok rahat yok edilmesi. Aşağıdaki galeride kaplama sürecini görebilirsiniz.

Kaput kısmında demir iskelet üzerine PVC yapılacaktı ama 10 mm kalınlığa sahip olan Dekota (Köpük Levha) yardımıma yetişti ve uygun bir kesim ile kaput kapağı da çözülmüş oldu.

Süreç sonunda profil üzerinde açıkta kalan kısımlara da inşaat köpüğü sıkarak şasinin boyasız kısımlarının paslanmasını önlemeye çalıştım. Son resimde görebilirsiniz.

Akülü Araba Yapımı – Kaporta Resimleri

 

Kaplama:

Boyama süreci her zaman en çok beni zorlayan kısım olduğundan başından beri boyamayı düşünmedim. Kaporta için kullanılan PVC ile birlikte en mantıklı ve işime gelen malzeme folyo oldu. Bu aşamada yardımlarını esirgemeyen Ajans Mavi Boncuk‘a teşekkür ederim. 

Kafamdaki renk başından beri sarı olduğundan folyoda da civciv sarısını tercih ettik ve arabanın PVC ile kaplı olan her yeri bu folyo ile kaplandı. Daha sonra ön sağ ve sol yanlar koşan bir boğa figürü ile süslendi. Yine ön ve arka kısımlara plaka ve yine arka kısımda koşan boğalardan o anda elde edilen figür yerleştirildi.

Kaput üzerine başından beri direksiyon panelindeki Boğa resmini düşündüğüm için sadece bu kısım için dijital baskı almak durumunda kaldık.

Akülü Araba Yapımı – Kaplama Resimleri

 

Elektrik Tesisatı ve Devresi:

Akülü araba yapımında en basit haliyle çalışan sistemin tesisatı aşağıdaki gibidir. Çalışması için transistor kullanımına da gerek olmayabilir ama daha düzenli bir sistem için kullanmayı tercih ettim.

 

Devrenin genel olarak özelliklerinden bahsedecek olursak; 2 adet 12 Volt 7 Amper akü seri bağlı olarak kullanılıyor ve bu da bana 24 Volt 7 Amperlik bir güç sağlıyor. Daha uzun şarj süresi sağlamak için aküleri paralel olarak da bağlamayı denedim ama motorların tanımında 12 Volt ile çalışabildiği bilgisi olsa da ciddi bir performans düşüşü oldu.

Motorlar ise birbirlerine paralel bağlı durumdalar.

Kullanılan malzemeler ise aşağıdaki gibidir:

Akülü Araba Yapımı – Elektronik Malzemeler:

  • 1 Adet 50V 470uF Kapasitor
  • 1 Adet 50V 3.3uF Kapasitor
  • 1 Adet 50V 1.1uF Kapasitor
  • 1 Adet 100nF Mercimek Kapasitor (Motorlar için ayrı ayrı kullanılabilir)
  • 1 Adet Anahtar (Akü ile devre arasındaki ana bağlantı)
  • 1 Adet Voltmetre 
  • 1 Adet 7805 Regulator
  • 1 Adet IRFZ44N Transistor (Güncellendi)
  • 1 Adet 100 Ohm Direnç
  • 2 Adet Motor (Önceki kısımlarda detayları verilmiştir)
  • 1 Adet Ayak Switch‘i (Hem bastığınızda hem çektiğinizde ayrı kontaklar oluşturabiliyor. Transistor’e PWM (Pulse Width Modulation) sağlayarak hız ayarı yapabilmek için içerisinde POT bulunan bir pedal da tercih edilebilir. Tabi bunun için en azından 555 Timer entegresi gibi bir zamanlayıcı veya Arduino gibi bir işlemciye gereksinim duyulacaktır. Aksi halde yükü doğrudan POT üzerinden aktarmaya çalıştığınız da üzerinden geçen akımdan dolayı pedal zarar görecektir)

Akülü Araba Yapımı – Devre

Buradaki 7805 regulator devresi sadece transistörün base bacağına 5 Volt 1 Amperlik bir akım sağlamak için bulunuyor. Kapasitörler ise, devre üzerindeki dalgalanmaları asgariye indirmek için kullanılmıştır.

Şuanda Arduino ile arabayı biraz daha özellikli hale getirebilmek için fırsat buldukça üzerinde çalışıyorum. Ama işin sonunda burada değişimi açıklayabilir miyim bilmiyorum. Hem kod hemde devre şeması anlamında oldukça kalabalık bir yazı olacaktır. Ama yapmak istediklerim aşağıdaki gibidir.

Akülü Araba Yapımı – Diğer Planlar:

  • Hem ön kısımda hem de arka tarafta toplamda 6 adet mesafe sensörü kullanarak olası çarpışmaların önüne geçmek (Aşağıdaki videoda bu konuda ne kadar muzdarip olduğumuzu görebilirsiniz 🙂 ).
  • Araç durduğunda farların çakar moda geçmesi.
  • Motorların driver ile yönetilmesi (Yukarıda bahsettiğim hız değişimlerini sağlamak ve daha dengeli bir akım ile motorları kontrol etmek için).
  • Kablosuz bağlantı ile ileri ve geri hareketin sürücüden devralınarak kontrol edilmesi. Sağa ve sola dönüş için bu aşamada bir projem bulunmuyor çünkü bunun için mekanik aksamda da değişiklik yapmam gerekiyor ki çok işime gelmiyor.
  • Hız göstergesi ve alınan toplam mesafenin kaydı.
  • Voltaj değeri ile birlikte akım bilgisinin de kullanılması.

Malzeme Listesi:

Malzemelerin alımları genellikle Türk Lirası üzerinden de olsa rakamların sürekli değişken olmasından dolayı; maliyet, ürünün alındığı o gün ki döviz kuru üzerinden hesaplanan Dolar karşılığı ile belirtilmiştir.

Malzeme Model Miktar Fiyat ($)
Motor 555 Metal Gear Motors 3V 6V 12V 24V DC Gear 10 20 40 80 RPM Motor High Torque and Low Noise 2 Adet $26.38
Vida M4x16mm 14 Adet $0.54
Pul 4mm Yaylı 14 Adet $1.17
Sac 120x1000x1,6mm 1 Adet $5.60
Vida M6x40mm 4 Adet  
Tekerlek 12 Jant Dolma Teker Takımı 4 Adet $30.00
Vida 6,0x80mm 6 Adet $0.83
Somun M6 Stop 6 Adet $0.37
Pul 22,5x60mm 4 Adet $2.06
Duvar Tutucu  Ön ve arka tekerler için kullanılmıştır. U şeklinde oldukça dayanıklı çelik malzeme 2 Adet $10.57
Vida 10x86mm 2 Adet $1.66
Somun M10 Stop 2 Adet $0.55
Pul 10x30mm 10 Adet $0.55
Köşe Destek   3 Adet $1.25
Profil 20×40/1mm 3400mm 1 Adet $3.42
Akü TTEC 12V 7ah Bakımsız Kuru Akü 2 Adet $19.66
Rulman Rulmanlı Yatak UFL000 İç Çap 10mm 4 Adet $10.27
Rulman Rulmanlı Yatak UP001İç Çap 12mm 2 Adet $5.82
Mafsal PHS 08A 8mm  4 Adet $6.87
Mafsal 10 x 10mm Çaplı Evrensel Direksiyon Oynar Mafsal 2 Adet $10.00
Sonsuz Civata 8mm Çaplı 50cm 1 Adet $0.81
Çelik Çubuk 12mm Çaplı 1m 304 Kalite Çelik Çubuk 1 Adet  
Çelik Çubuk 10mm Çaplı 1m 304 Kalite Çelik Çubuk 1 Adet  
Dekota 3mm (Tüm Kaporta için – İhtiyaç kadar) 1 Adet  
Dekota 10mm (Kaput Kapağı için – İhtiyaç kadar) 1 Adet  

Final:

Adımların küçük bir sunumu ve ilk test sürüşü için aşağıdaki videoya ulaşabilirsiniz.

Akülü Araba Yapımı – İlk Test Sürüşü

 

Please click for the English version of this article.

34 Comments:

  1. Selam ben de kızıma bir küçük motorsuz oyuncak aldım ve şimdi aklıma buna motor takmak geldi sizin yaptığınız araba gayet başarılı olmuş elinize sağlık gördüğüm kadarıyla iki tane küçük motorla besle eme yapmışsınız bunlardan kullansam ararcı kızımla birlikte yürütür mü aceba ? Yada ne kadar motor kullanmam gerekir ?

    • Merhaba, öncelikle belirtmek isterim ki bu tür işlerle uğraşıyor olmak hem insanı dinlendiriyor hem de keyif veriyor. Sormuş olduğunuz soruya gelirsek; motorlar tahmin ettiğiniz gibi küçük olmanın dışında oldukça büyük ve torku çok yüksektir. 12 – 24 Volt arası gerilim ile çalışabiliyor. Makaleyi de inceleme fırsatınız olduysa motorlar üzerine entegre edilmiş bir redüktör sistemi ile çalışıyorlar ve eğer motor almayı düşünüyorsanız tüm sistemi hazır olarak almanızı tavsiye ederim.

      • Evet gerçekten öyle birde ilgi duyuyorsa insan çok eğlenceli oluyor !! Hazır olarak nerden bulabilirim bu ara ben hataydayım bildiğiniz bir site varsa yönlendirirseniz sevinirim teşekkürler

        • Özellikle internet üzerinden Türkiye’de bulması zor belki ilgili yerleri gezerek bulabilirsiniz. Ben aliexpress üzerinden almıştım. Motor ve Motor Yuvası başlığı altında motor hakkında elimden geldiğince detay vermeye çalıştım.

  2. Tebrik ederim çok güzel olmuş. Bendede böyle merak var. Bende çocugun akulu arabasında biraz değişiklik yaptım. 12 yerine 36 volt besleme yaptım. 3 vites şeklinde. Aku sayısını 4 e cıkarttım. Dolayısıyla araç ağırlaştı. Sizin yaptığınız bu araç toplam kg oldu.

    • Merhaba ilginiz için teşekkür ederim. Benim aracım yaklaşık olarak 20 kg civarında ve asıl ağırlığı aküler yapıyor. Planlarım arasında 18650 3.7 Volt lityum piller ile akü grubunu değiştirmeyi düşünüyorum ama bunu ne zaman gerçekleştirebilirim bilmiyorum. Eğer imkanınız varsa bu yönde bir değişiklik ile ağırlıkta ciddi bir değişim olacaktır.Elimde bu pillerden 24 adet var ve 6 seri 4 paralel şekilde birleştirdiğimde; tam dolu durumda 24 voltluk bir gerilim oluşturuyor ve oldukça hafif ve az yer kaplıyor. Eski laptoplardan bu pilleri elde edebiliyorsunuz, laptop üzerindeki pilleri sorunlu görse de genellikle çalışır durumda oluyorlar. Ben elimdekilerin tamamını bu şekilde elde ettim.

      • Aküler gerçekten çok ağırlık yapıyor. Dediğiniz piller iş görür gerçi maliyetleri fazla. Yapmış olduğunuz aracın ön kısmına far arkaya stop lamba ve alt tarafında led ışıklandırma.(otomatik renk değiştiren) takıldığında çok daha güzel olacaktır. çocuklar ışıkları seviyor.
        Benim oğlumda hız hastası. şuanki aracı normal akülü araçlara göre 3 kat hızlı. Bu hızı biraz daha arttırmak ve aracı daha sessiz hale getirmek istiyorum. Mevcut akülü arac plastık tekerlekleri cok ses yapıyor. pılsanın reduktörlerıde cok seslı. Daha hızlı daha guclu daha sessız bir arac ıcın arastırma yapıyorum. zamanda olursa sizin gibi profilden birşey yapmak istiyorum. önce önemlisi daha kompak olmalı. Aracıma sığması ve tasıması kolay bir arac. Şuan bu kucuk motorlar yerıne daha guclu motor arıyorum yada bu motorlardan 4 veya 6 adet kullanmak ama bunu tekerlege nasıl adapte ederım bılemedım.

        • Farlar proje içeriğinde var ama şuanda Arduino ile araca akıllı özellikler eklemeye çalışıyorum. Projenin sonunda çakar özellikli bir far yapısı oluşturmayı düşünüyorum. Motor tarafında malesef sesi kesmeniz zor. Bu sistemlerde kullanabileceğiniz en sessiz ve performanslı motor 755 serisi DC motorlar. Bunlarda en fazla 24 Volt ile çalışıyor, bu değerinin üstünde voltajlar ile de çalışır ama ömrünü kısaltmış olursunuz. Eğer illa sessiz ve çok performanslı olsun istiyorsanız bu yeni dönemde çok fazla piyasaya çıkmış olan yuki tarzı elektrikli bisikletlerin aks ve motor entegre olan tarzda motorlardan kullanmanız gerekir. Çocuğun kullanacağı bir akülü araba için düşünüldüğünde; çocuk ciddi tehlikeye atılmış olur ki tavsiye etmem.

  3. Harikasınız. Ellerinize, emeğinize, yüreğinize ve bileğinize sağlık.

  4. Hasan Hüseyin GEDİK

    SelamunAleyküm. Eline ve emeğine sağlık usta mükemmel bir çalışma olmuş. Senden rica etsem detaylı bir şekilde malzeme listesi ve bu yapım aşamasını anlattığınız makaleyi mail olarak gönderebilir misiniz? Şimdiden çok teşekkür ederim

    • Merhaba, öncelikle ilginiz için teşekkür ederim. Elimde maalesef web sitesinde yazılmış makale dışında bir doküman bulunmuyor. Yalnız makalenin en üstünde bulunan PDF linkine tıkladığınızda ilgili metni bilgisayarınıza PDF olarak indirebilirsiniz. Daha önce derlemiş olduğum tüm malzeme listesine de bu makalenin son bölümünde ulaşabilirsiniz.

  5. Toplamda herşey dahil kaç kilo oldu.

  6. Hocam malzemelerin hepsini yazabilir misiniz😳

  7. Hocam Motorun markası ne? nerden alıyorsunuz? Ve fiyat nedir acaba bilgilendirirseniz sevinirim….

    • Aliexpress üzerinden sipariş vermiştim. Daha önce link vermiştim ama artık o link kullanılmıyor. Aliexpress üzerindeki aramaya “555 Motor Gear” yazarak çeşitlere bakabilirsiniz veya buradan örnek sayfaya ulaşabilirsiniz.

  8. Hocam ellerinize sağlık harika olmuş. Rica etsem kullandığınız tüm malzemerin listesini ekleseniz, özellikle de motor kontrol devresi filan. Çok iyi bir arşiv olur. Bende yapmayı planlıyorum ama önce bir şase ve kaporta hariç fiyat çıkarmak gerekiyor bunun içinde genel liste lazım. Teşekkürler.

    • İlginiz için teşekkür ederim. Tam listeyi bende hazırlamak istiyorum ve bununla ilgili elimde bir excel dosyası da mevcut ama iş ilerledikçe; olay tam bir araştırma geliştirmeye dönüştü ve tabiri caizse malzeme listesinde ipin ucu kaçtı. Şuan çalışan sistem esasen tam anlamıyla standart elektrik tesisatı; akü, anahtar, gaz pedalı ve motordan oluşuyor. Şuanda Arduino ile daha gelişmiş bir düzenek hazırlığım var onu bitirince, elektrik devresinde onun anlatımını yapmaya çalışacağım. Elimdeki listeyi size göndereyim.

      • hocam tekrar rahatsiz edecegim fakat sorum su: acaba motorlari seri mi bagladiniz yoksa paralel mi? Bende ayni motorlardan siparis ettim. Bir tane de pwm speed controller 6-30 volt-max 5amper siparis ettim. Motorlari seri mi baglamaliyim controllera yoksa paralel mi ? tesekkurler.

        • Merhaba, motorları paralel bağlamanız gerekiyor. Seri bağladığınızda; motorun biri aşırı yük altında kaldığında diğer motora hiç akım gitmeyecektir. Bu herhangi bir taşa takılma durumu da olabilir. Paralel bağladığınızda motorlar aküden veya sürücüden gelen akımı paylaşacaktır. Eğer aldığınız sürücü çift motor destekliyorsa daha şanslısınız, ayrı ayrı sisteme dahil edebilirsiniz.

          • anladim. peki motorlari paralel baglarsam bu durumda surucuden gelecek max 5amper akim ikiye bolunecek ve motorlarin kaldirabilecegi sinir olan 2.5 amperde kalacaktir degil mi? birde anladigim kadariyla motorlar max 2.5 amper ile calisiyor degilmi? 2.5 amperi gecersek motorlarda problem olur mu?

            • Eğer sürücü 2 motor destekliyorsa akım paylaşımını kendisi ayarlayacaktır. Tek çıkış varsa sürücüden çıkan akım paylaştırılacaktır. Akım artışında motor uzun vadede zarar görür, asıl zarar görecek olan sistemin kendisidir ama siz sürücü kullanarak doğru bir tercih yapmışsınız. Sürücüler vermesi gerekenden fazla akım vermezler ve üzerinde akım koruyucu bulundurur. Motoru paralel bağlayarak sisteminizi sorunsuz çalıştırabilirsiniz.

              • cok tesekkurler. batarya olarak almam gereken belli bir guc siniri var midir? yani bataryayi motorlara gore mi surucuye gore mi secmem gerekir?

                • Ben iki adet 12 Volt 7 Ah akü kullandım ve seri bağladım. Bu şekilde motorlara 24 Volt gerilim sağlamış oldum. Aküleri paralel bağlayıp 12 Volt 14 Ah’lik bir güç sağladım ama seri bağlıyken performans daha iyi oldu. 9 Ah aküler biraz daha yüksek fiyatlı oluyor ama tavsiye ederim özellikle de araba da farklı devreler kullanacaksanız. Örneğin far veya sensör gibi ek modüller kullanacaksınız.

      • Merhaba Hocam,
        Rica etsem eğer yukarıdaki makalenizdekinin dışında bir malzeme listesi var ise ve hatta hazırladığınız başka bir makale var ise bana da gönderirseniz çok sevinirim. Bu arada gerçekten harikasınız. Başarılarınızın devamını dilerim.

        • İyi dilekleriniz için teşekkür ederim. Makaledeki liste dışında ayrıca bir liste hazırlamadım. Aslında denemeler sırasında aldığım malzemelerin çoğunu kullanmadan saf dışı bırakmak zorunda bile kaldığımdan bir ara listeyi güncel tutmak bir hayli zorlaştı ama sonunda bu listeyi hazırlayabildim. Arduino ile bazı özellikler eklemek istiyorum ama o konuda da şuanda herhangi bir girişimde bulunmadım.

  9. Mahmut Yıldız

    Tekrardan merhaba ön düzenek parçalarını nereden temin ettiniz

    • Merhaba, direksiyondan rota giden mili internet üzerinden sipariş verdim çünkü 12 mm çapında çelik mili 1 boy diye tabir edilen 6 metreden aşağı vermek istemiyordu. Kullandığım mafsalları Ankara Ostim’de bulunan rulmancıdan temin ettim. Ön tekerlekler; dağ bisikletlerinin göbek mili ile sabitlendi. Bisikletçilerden rahatça bulabilirsiniz.

  10. Mahmut Yıldız

    Motoru nereden temin ettiniz ?

  11. Anlamadigim sey o akslar yuvarlak cubuk degil mi.mafsalin icinde nasil sabit durabiliyorlar.mafsalin icinde dairesel bosda donmezler mi…yoksa D tip mi aks cubuklari.aciklar misiniz

    • Motora entegre olan dişli kutusundan gelen şaft d tipi ve mafsal üzerinde de sıkıştırmayı sağlayacak alyan vida var. Aks ise dediğiniz gibi 10 mm çapında çelik çubuk. Öncelikle mafsal ve aks çapları aynı olduğu için birbirlerini tutmaları kolay oluyor ama sizinde dediğiniz gibi zaman içinde bir aşınma durumu söz konusu oluyor. Bunu engellemek için mafsal üzerindeki alyan vidanın denk geldiği yerde; aks üzerinde küçük bir düzleştirme işlemi yaptım. Böylece vida o düz zemine oturuyor ve kilitleme mekanizması sağlıklı şekilde çalışıyor.

  12. güzel bir çalışma olmuş emeğinize sağlık

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.